Rafoloji

Gazap Üzümlerini okurken, bir ailenin göç hikâyesinden çok daha ağır bir şeyin içine çekildim: insanın elinden ekmeği, toprağı ve sonunda umudu alındığında geriye ne kaldığını düşündüm..
Joad ailesinin yolculuğunda beni en çok etkileyen şey, yoksulluğun yalnızca parasızlık olmadığını görmem oldu.. İnsanların çaresiz bırakıldığında nasıl sessizce sömürüldüğünü, emeğinin nasıl değersizleştirildiğini ve buna rağmen birbirlerine tutunarak ayakta kalmaya çalıştıklarını gördüm..
Steinbeck'in anlatımında beni asıl sarsan ise bütün bu karanlığın içinde insanlığın tamamen yok olmamasıydı.. Bir lokmanın paylaşılması, yabancı birine uzatılan el, başkasının acısını kendi acısı gibi görebilmek... Roman bana dayanışmanın bazen insanın elinde kalan son servet olduğunu düşündürdü..
Kitabı bitirdiğimde aklımda Joad ailesinin yaşadıklarından çok şu duygu kaldı: İnsan her şeyini kaybedebilir; evini, toprağını, parasını, hatta sevdiklerini... Ama başka bir insanın acısına hâlâ dokunabiliyorsa, tamamen yenilmiş sayılmaz..