Rafoloji

... Eğer uysalların yanında isyancılar da varsa ve bazı ruh dünyasının kahramanları kendilerini isyankâr olmakla suçlayan insan yığınlarının aksine ıstırabı istirahate tercih ediyorlarsa, insan hareketlerindeki bu çelişki , toplum içinde bile akıntıya karşı göğüs geren fertlerin, esaretin yanısıra hürriyetin bulunduğunun en açık delilidir.

Kalabalıklar, bu isyancıları her çağda körü körüne suçladılar. Onları ölüme mahkûm edip, ateşe ve darağacına yolladılar. Bütün bu suçlamalar, insanlık tarihi boyunca bu kahramanlığın bir ruhtan diğerine geçmesini sağlayan şevki artırmaktan başka bir işe yaramadı. Bu isyancılar, kendi darağaçlarını ebediyyen konuşan hürriyet abideleri hâline getirmediler mi?

Bazı uysallık vaizleri onları görerek; "Toplum düzenine niye karşı gelmeli, ne diye akıntıya karşı çıkmalı?" şeklinde soracaklardır. Bu âsilerin ta içinden gelen bir ses onlara şunu ilham etmiştir: İnsanı esaretten kurtararak kendi benliğine döndürmesi, bizzat insanın kendi dünyasını kendi inançlarıyla kurması gerekir; tek kelimeyle ruhun yücelmesi, insanın Yüce Varlık'a kadar ulaşmak için yükselmesi ve gerçek anlamda kendini onda tanıması lâzımdır.