Rafoloji

Dayanışmanın iki fena sonucu vardır: O, bir taraftan ferdin hürriyetini tehdit eder, diğer yandan da asalak yaşamaya zemin hazırlar. Bir yandan, tehdit altında bulunan irade güçlü iradelerin, "zorba"ların hizmetine girmek için kendi kendisini yok eder ve müşterek çabada yardıma gerek kalmadan hayatına devam edebilmek için önceden açılmış olan yolda yürür. Bu insanın insan tarafından istismar edilmesidir; ve diğer yandan da madem ki baskı bütün sosyal yapıyı etkiliyor, mademki o her taraftan gelebiliyor, o zaman toplumun bir bölümü üzerinde iktidarı ele geçiren fert, hakimiyetini bütün sosyal yapı üzerinde yaygınlaştırabilir ve onu tehdit edebilir. İşte bir toplumun bütün maddi ve manevi güçlerinin bir veya birkaç kişi tarafından istismar edildiği despotluğun kaynağı buradadır.

Kendi kurduğu bir dayanışma sistemi içinde, insanlık kendi kendini tahrip ediyor. Dayanışmacı hareket, ancak menfaat dışı iradelere bağlandığı takdirde verimlidir.