Rafoloji

Görünen odur ki, İslâm toplumlarının tereddütlü biçimde de olsa yaşamaya başladığı dünyevîleşme süreci bireyleri kendi değerler dünyasından, kendi davranış çizgisinden dinin etkisini ve müdahalesini çıkarmaya ve hayatını özgürce yaşamaya doğru sürüklemekte; dine bağlılık ise belli şekil ve kalıplara sığınarak hayatiyetini sürdürmeye çalışmaktadır. Zâhirî dindarlaşma ile bâtınî dünyevîleşmenin at başı seyrettiği bir ortamda asıl hırpalanmanın Müslüman ruhunda, kimliğinde ve bilincinde cereyan ettiğine, en çok da İslâm'ın izzetinde büyük sarsıntılar yaşandığına ortaklaşa şahit olmaktayız.