Rafoloji

insan, her şeyi kontrol eden değil; kendini sürekli denetlemek zorunda olan biridir. Bu da "ilerici" bir tablo çizmez.

Bu yüzden Gazali "gerici" ilan edilir. Çünkü ilerleme hikâyesine hizmet etmez. Çünkü aklı mutlaklaştırmaz, geleneği putlaştırmaz, bilgiyi kurtarıcı bir güç olarak sunmaz. Bu etiket, onun düşüncesinin zayıflığını değil, modern anlatının tahammülsüzlüğünü gösterir. Gazalỉ'yi gerici yapan şey, geçmişe bağlılığı değil; basit hikâyelere sığmamasıdır.